Náms- og hæfniskröfur til meðferðarstarfa

Samantekt unnin af Bjarneyju Kristjánsdóttur og Sigrúnu Júlíusdóttur, febrúar-apríl 2004

Þegar hugað er að kröfum sem lagðar eru til grundvallar við hæfnismat og gæðaeftirlit á sviði meðferðarstrafa þarf í fyrsta lagi að skilgreina af nákvæmni hver viðmiðin eiga að vera. Í öðru lagi að vinna upp ítarlegar skilgreiningar á hverju sviði, innihaldi þess, áherslum og ramma. Í þriðja lagi þarf að kanna grundvöll fyrir því hvaða formlegt yfirvald, ráðuneyti, stofnun eða samtök í eigin landi eiga að gefa út viðurkenningu/ réttindi eða “diploma” til hins viðurkennda meðferðaraðila og á sérsviði hans.


Huga þarf ennfremur að útfærslu eða skilgreiningu á viðurkenningu, réttindum eða aðild á eftirfarandi sviðum:


I Kröfur til sjálfra meðferðarstarfanna á einstaklingsplani
a. til almennra meðferðarréttinda (einstaklingsmeðferð)
b. kröfur til fjölskyldumeðferðarréttinda
c. kröfur til hópmeðferðarréttinda
d. kröfur til handleiðsluréttinda


II Kröfur sem viðkomandi fagfélag gerir til félagsaðildar

Lágmarks viðmiðunarkröfur fyrir nám og þjálfun í fjölskyldumeðferð skv EFTA.

# Námið sé á ”post-qualifying” stigi og byggi á almennri klínískri reynslu stétta eins og m.a. félagsráðgjafa, geðækna og sálfræðinga.
# Grunnnám í kerfiskenningum og fjölskyldukenningum, 1 ár með starfi.
# Klínískt nám í fjölskyldumeðferð með tengingu við fræðin, 3 ár.

Eðlilegt er að þróunin verði sú að félagar í FFF sem hyggjast hljóta diploma í fjölskyldumeðferð hafi áður lagt slíkt nám að baki, enda sé námið viðurkennt skv. Evrópustaðli.


III Kröfur sem landsamtök þurfa að uppfylla til aðildar að alþjóðasamböndum
(Evrópu eða Norðurlandasamstarfi eða sambandsaðild)

Hér kemur til sögunnar að uppfylla kröfur sem eru sambærilegar og samræmanlegar milli landa. Slíkar kröfur þjóna því markmiði
# að tryggja að almennum gæðastuðlum um nám, þálfun og færni sé framfylgt
# að sameiginlega viðurkennt starfsheiti sé gæðastimpill er tryggi skjólstæðingum sambærilega meðferðarþjónustu í hvaða landi sem þeir njóta hennar (sem einstaklingur með það starfsheiti veitir).
# að nám sem er aflað í einu landi sé samræmanlegt námi í öðru landi
# að fagaðilar geti notið sambærilegra /sömu launa og starfsskilyrða milli landanna

Nærtækast er að hafa hliðsjón af alþjóða,- Evrópu viðmiðum (standards) og þeirri reynslu sem aðrar þjóðir hafa lagt til grundvallar.

Almenn, sameiginleg og sambærileg grunnkrafa í þessum löndum felst í eftirfarandi :

-að minnsta kosti 7 ára þjálfun.
- miðað er við 3ja ára (undergraduate) háskólanám á sviði hegðunarfræða (behavior science) sem lágmarks undirbúning.
- miðað er við 4 ára þjálfun í almennum meðferðarfræðum (einstaklings) í tengslum við vi›urkennda meðferðarstofnun (þ.e. viðurkenndar af viðkomandi fagfélagi)
-hin 4 ára meðfeðaþjálfun nái yfir 3. 200 stundir og feli í sér eftirfarandi :

# fræðilegur hluti á háskólastigi þar sem nemendur taka ákveðinn námskeiðskjarna á sviði “psychotherapy theory” (different psychotherapy approaches/models; theory of change; social and cultural issues in relation to psychotherapy; theories of psychopatholgy; theories of assessment and intervention)

# persónuleg meðferðarreynsla- (eigin meðferð) (250 stundir)

# almenn starfsreynsla undir reglulegri handleiðslu í 2 ár á viðurkenndri stofnun sem fylgir viðteknum siðareglum og þar sem stundað er þverfaglegt samstarf

# handleisla hjá viðurkenndum handleiðara á sviðinu (viðurkenndur af viðkomandi fagfélagi)